Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı boşanma davası, her iki eşin de boşanmanın tüm sonuç ve şartlarını kabul ederek karşılıklı mutabık kaldıkları bir boşanma davası türüdür. Uygulamada birçok kişi anlaşmalı boşanma davasının ne kadar süreceğini merak etmektedir. Belirtmeliyiz ki, davanın görüldüğü yer mahkemelerinin yoğunluğuna bağlı olarak süreç değişmektedir ancak, anlaşmalı boşanma davası, çekişmeli boşanma davasına göre yargılama sürecinin çok daha kısa sürdüğü bir dava türüdür.

1. Anlaşmalı Boşanma Süreci

En az bir yıl süren evlilik birliğinde, eşlerin boşanmanın tüm sonuçlarında mutabık kaldıkları anlaşmalı boşanma protokolü ve anlaşmalı boşanma dilekçesi ile birlikte mahkemeye başvurmasıyla anlaşmalı boşanma süreci başlamış olur.

Anlaşmalı boşanma davalarında mahkeme hâkiminin; boşanmanın tüm sonuçlarına ilişkin, tarafların mutabık kaldıkları hususları uygun bulması gerekmektedir. Mahkeme hakiminin de eşlerin mutabık kaldıkları hususları kabul etmesi ile boşanma hâkim kararı ile gerçekleşmektedir.

Tarafların bu süreç içerisinde hak kaybı yaşamaması adına boşanma sürecinin ve bu davanın, alanında uzman boşanma avukatı ile birlikte yürütülmesi tavsiye edilmektedir.

2. Anlaşmalı Boşanma Şartları

Boşanma kararının verilebilmesi için tarafların sadece anlaşması yeterli değildir. Bunun için 4721 sayılı Medeni Kanun’da birtakım şartlar öngörülmüştür. Bu şartlar;

• Evlilik birliğinin en az bir yıl devam etmiş olması,

• Eşlerin anlaşmalı boşanma protokolünde mutabık kaldıkları hususları hâkim huzurunda da serbest iradeleri ile beyan etmeleri,

• Boşanmak için eşlerin mahkemeye birlikte müracaat etmeleri veya eşlerden birinin açtığı boşanma davasını diğer eşin kabul etmiş olması ve

• Hâkimin, boşanmanın tüm şartlarını ve varsa müşterek çocukların durumu ile ilgili anlaşmalı boşanma protokolünde mutabık kalınan hususları da uygun bulması gerekmektedir. Hâkim, protokolde eşlerin mutabık kaldıkları hususları uygun bulmazsa, protokolde tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek gerekli değişiklikleri yapabilmektedir, ancak yapılan değişiklikleri tarafların da uygun bulunması gerekmektedir.

Anlaşmalı boşanma şartlarının düzenlendiği ilgili yasa hükmü aşağıdaki gibidir:

Türk Medeni Kanunu’nun 166.maddesinin 3.fıkrası aşağıdaki gibidir:

“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.”

3. Anlaşmalı Boşanma Dava Süresi

Anlaşma boşanma davalarının mahkeme hâkimi tarafından hükme bağlanıp, boşanma kararının kesinleşmesi yaklaşık 1-4 ay arasında sürmektedir. Ancak bu süre; anlaşmalı boşanma davasının görüleceği mahkemenin duruşma gününü tayin etmesi, mahkemenin duruşma yoğunluğu ve iş yükü, gerekçeli kararın yazılması ve taraflara gerekçeli kararın tebliğ edilme süresine göre değişkenlik gösterebilmektedir.

4. Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma davalarında dava dilekçesi ekinde mahkemeye sunulması gereken protokoldür. Bu protokolde, tarafların boşanmanın şartlarında ve sonuçlarında, müşterek çocukların durumunda taraflarca mutabık kalınan hususlar yer almaktadır.

Anlaşmalı boşanma protokolünde, taraflar arasında sorun olan ya da ileride sorun olabilecek her durumun açığa kavuşturulması gerekmekte olup, herhangi bir belirsiz ya da çelişkili durum yer almamalıdır.

5. Anlaşmalı Boşanmada Müşterek Çocuğun Velayet Durumu

Anlaşmalı boşanma davasında velayet hususunda taraflar mutabık kalmalıdırlar.

Eşler, ortak velayet konusunda da anlaşabilmektedirler. Ayrıca, boşanma gerçekleştikten sonra çocuğun velayeti kendisinde bulunmayan ebeveyn, velayet değişikliği için ileride dava açabilmektedir.

Hâkim ayrıca velayete ilişkin karar verirken, velayet verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişkiyi de düzenlemektedir.

6. Anlaşmalı Boşanmada Nafaka

Nafaka, boşanmanın mali sonuçları arasında yer almaktadır.

Nafaka türleri aşağıdaki gibidir:

Tedbir nafakası; boşanma davası devam ederken hükmedilen nafaka türüdür. Ancak, anlaşmalı boşanma davaları kısa sürdüğünden, genel olarak tedbir nafakasının uygulaması bulunmamaktadır.

İştirak nafakası; müşterek çocuğun eğitim hayatı, kıyafeti, sağlığı ve beslenmesi gibi çocuğun hayatını idame ettirebilmesi için gerekli olan masraflara karşılık gelen paradır. Bu sayede çocuğun velayeti kendisine verilmeyen eş, çocuğun geçiminde velayetin verildiği eşe katkıda bulunmaktadır.

Yoksulluk nafakası ise; boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek olan eşe ödenen nafaka türüdür. Taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde, yoksulluk nafakasında mutabık kalmışlarsa bu hususta mahkemece hüküm altına alınacaktır. Diğer yandan, belirtmeliyiz ki, yoksulluk nafakası, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek olan taraf lehine hükmedilebilecek bir nafaka türüdür. Uygulamada evliliğin süresine bakılmaksızın yoksulluk durumu değerlendirilerek bu kararların verildiği görülmektedir.

7. Anlaşmalı Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat

Tazminat, boşanmanın mali sonuçları arasında yer almaktadır. Taraflar boşanma davası ile birlikte birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilirler. Maddi ve manevi tazminatta tarafların anlaşmış olması zorunludur, hâkim talep olmadan tazminata karar verememektedir.

Tarafların talep ettikleri tazminatın ve miktarının, eğer tazminat talep etmiyorlarsa tazminat taleplerinin bulunmadığının anlaşmalı boşanma protokolünde açıkça yer alması gerekmektedir.

8. Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı

Anlaşmalı boşanma davasında mal paylaşımı; evlilik birliği içerisinde eşlerin edindiği tüm taşınır ve taşınmaz malların boşanma sürecinde paylaşılmasıdır. Bu paylaşım, anlaşmalı boşanma protokolünde açıkça yer almalıdır.

Evlilik birliği içerisinde alınan ev, araba, eşyalar, yapılan yatırımlar ve düğün takıları bu mal paylaşımını kapsamaktadır.

9. Bir Yıl Dolmadan Anlaşmalı Boşanma Davası

Uygulamada birçok kişi 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanmanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini merak etmektedir. Böyle bir durumda, tarafların davalarını çekişmeli boşanma davası olarak ikame edip sonrasında duruşmada tanıklarını hazır etmeleri gerekmektedir. Bu şekilde bir süreç takip edildiğinde 1 yılı doldurmamış çiftlerin de süreyi beklemeksizin davalarının görülmesi mümkündür. Bu noktada, önemli olan husus hâkimin takdiridir.

10. Anlaşmalı Boşanmada Yetkili ve Görevli Mahkeme

Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin boşanma davası açılmadan evvel son altı aydır yaşadıkları yer mahkemesidir.

Görevli mahkeme ise; Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla boşanma davalarına bakmaktadır.

Son olarak, boşanma aşamasına gelmiş çiftlerin boşanma davası açmadan önce mutlaka aile ve boşanma hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek almalarının önemli olduğunu belirtmek isteriz.

Bu makaleyle ilgili yorumlarınız ve sorularınız için info@ertahukuk.com adresinden bizlere ulaşabilirsiniz.